Gazteentzako laguntza psikologikoa

Gazteentzako aholkularitza psikologikoa:: orientatzeko, elkar ulertzeko eta aurrera egiteko espazio bat

Nerabezaroa eta gaztaroa aldaketaz betetako etapak dira. Erabaki garrantzitsuak hartzen dira, identitate pertsonala eraikitzen da eta etorkizunari buruzko galderak agertzen dira. Prozesu horretan normala da zalantzak, nahasmena edo ondoeza sentitzea. Gazteentzako aholkularitza psikologikoa une horietan laguntzeko sortu zen, hain zuzen ere.

Zer da aholkularitza psikologikoa?

Aholkularitza psikologikoa orientatzen, prebenitzen eta laguntzen zentratzen den laguntza profesionalerako modu bat da. Estatu Batuetan sortu zen 1930eko hamarkadan, eta, urte batzuk geroago, Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) aitortu zuen metodo egokienetakoa zela patologia psikologikorik ez duten baina zailtasunen bat edo krisi-momenturen bat duten pertsonei laguntza eskaintzeko eta gatazkak prebenitzeko.

Beraz, erabakiak hartzeko edo beren ongizateari edo eguneroko bizitzari eragiten dioten arazoak konpontzeko laguntza behar duten pertsonei zuzendutako orientazio- eta laguntza-zerbitzua da.

Beste prozesu terapeutiko luzeagoetan ez bezala, aholkularitza psikologikoa orainaldiko egoera zehatzetan zentratu ohi da: gatazka bat, erabaki zail bat, ziurgabetasun etapa bat edo aldaketa pertsonaleko une bat.

Helburua pertsonari laguntzea da:

• Zer gertatzen ari zaion argitzea.
• Beharrak eta helburuak identifikatzea.
• Lehendik dituen baliabide pertsonalak eta sozialak ezagutzea.
• Egoerari aurre egiteko modu berriak aurkitzea.

Hori guztia, hemen eta orainean ardaztutako esku-hartze labur batetik abiatuta, zailtasunei modu eraginkorragoan aurre egiteko tresna praktikoak emanez.

Esku-hartze laburra, konponbideetan oinarritua

Aholkularitza psikologikoak esku-hartze labur eta estrategikoekin lan egin ohi du. Horrek esan nahi du prozesuaren muina dela ulertzea nola funtzionatzen duen arazoak pertsonaren egungo bizitzan, eta zer egin daitekeen egoera hori aldatzeko.

Horretarako, hainbat alderdi aztertzen dira:

• Zer gertatzen ari den pertsonak bere buruarekin, besteekin eta inguruarekin duen harremanean.
• Nola funtzionatzen duen problemak erlazio horien barruan.
• Zer egiten saiatu da pertsona orain arte hori konpontzeko.
• Zein alternatiba edo estrategia berrik lagundu dezakete egoera modu eraginkorrean aldatzen.

Askotan ondoeza mantendu egiten da, funtzionatzen ez duten estrategiak errepikatzen direlako. Lana arazoa birdefinitzean, hautemateko modua aldatzean eta zirkulu hori apurtuko duten erantzun berriak aurkitzean datza.

Gure esperientzia gazteekin lanean

Ediren-etik ibilbide luzea dugu esku-hartze mota honetan. 2007. urteaz geroztik, Gasteizko Udalaren aholkularitza psikologikoko zerbitzua kudeatzen dugu, 14 eta 30 urte bitarteko gazteentzat. Urtero, gutxi gorabehera, 540 gazte artatzen ditugu, orientazio eta laguntza bila.

Zerbitzu honetan gehienez ere bost saio egiten ditugu, helburu honekin:

• Pertsona bizitzen ari den ondoeza edo zailtasuna identifikatzea.
• Bere ustez laguntza zertan behar duen ulertzea.
• Harekin batera, egoerari aurre egiteko dituen tresnak eta baliabideak ezagutzea.

Gainera, gaur egun, Gasteizko bi institututan aholkularitza psikologikoa ere eskaintzen dugu, eta bigarren hezkuntzako eta batxilergoko ikasleei laguntzen diegu. Bi institutuetan, eskaintzen dugun arreta banakako aholkularitza psikologikoko 5 saiok osatzen dute.

Gure esperientziak erakusten digunez, gazte asko, azkar aldatzen ari den gizartean beren identitatea eta bizi-proiektua eraikitzen ari diren bitartean, galduta edo segurtasunik gabe senti daitezke. Etorkizunari buruzko zalantzak agertzen dira, antsietate– eta tristura-sintomak, zenbait jokabide maneiatzeko zailtasunak, lagunekin, familiarekin edo bikotekidearekin izandako harremanetako gatazkak. Eta laguntza eskatzea erabakitzen dutenean, ez dute beti erraz aurkitzen lasai hitz egin ahal izateko entzute-espazio bat.

Gure zeregina ez da erantzun itxiak ematea, ezta egin beharrekoari buruzko “errezetak” eskaintzea ere. Lana, nerabe eta gazteekin lan egiten dugunean, funtsezkoak diren elementuak elkarrekin lagundu, entzun eta hausnartzean oinarritzen da.

Zertarako izan daiteke baliagarria aholkularitza psikologikoa?

Aholkularitza psikologikoak espazio profesionala, hurbila eta irisgarria eskaintzen die gazteei, kezkatzen dituen gauzez hitz egin ahal izateko.

Bere helburu nagusien artean honakoak daude:

• Emozioekin, portaerekin edo harremanekin lotutako eguneroko gatazkei buruzko orientazioa ematea.
• Garapen pertsonaleko prozesuan sor daitezkeen antsietatea edo ziurgabetasuna kudeatzen laguntzea.
• Nortasun pertsonala definitzen laguntzea eta autokontzeptua indartzea.
• Beste pertsona batzuekin hobeto erlazionatzeko trebetasunak garatzea.
• Erabaki garrantzitsuak hartzean laguntzea.
• Egon daitezkeen zailtasun psikologikoak garaiz detektatzea.
• Estresari eta bizitzako zailtasunei aurre egiteko estrategia osasungarriak sustatzea.

Azken finean, garapen psikologiko osasuntsua eta nortasun sendoa eraikitzea da helburua.

Gaztaroa bilaketa, aldaketa eta galderen etapa bat da; kezkatzen duen horretaz askatasunez hitz egiteko espazio bat izatea, epaiketarik gabe eta begirada profesional batekin, pertsonari bere baliabideak aurkitzen eta egungo zailtasunei aurre egiteko modu berriak aurkitzen lagunduko diona, funtsezkoa da.

Irati Sellés, psikologoa