Zainketak eta errua

Mendeko pertsonen zaintza

Menpekotzat hartzen dira muga fisiko, kognitibo eta/edo sensorialengatik eguneriko jarduerak egiteko laguntza behar duten persona gustiak. Definizio honekin ,berehala burura datorkigu   zahartzaroan gerta daitekeen narriadura kognitiboa eta fisikoa.

Zenbait pertsonek etengabeko arreta behar dute haurtzarotik hasita  edo, egun batetik bestera, autonomo izatetik mendeko izatera pasatzen dira, istripu baten ondorioz, besteak beste.

Bizitzaren eremu honetan, zaintzaren arloan, generoaren gaia ere protagonista da. Azken urteotan gizonen eta emakumeen arteko banaketa zuzenagoa izan den arren, Estatistiken Institutu Nazionalaren (EIN) azken datuen arabera, emakumeek hartzen dituzte  zaintza horien zatirik handiena. Mendeko senitarteko zaintzeaz arduratzeko arrazoietako batzuk zailtasun ekonomikoekin edo pertsona jakin horren beharretara egokitutako baliabiderik ezarekin zerikusia duten arren, arrazoi nagusia senidea pertsonalki zaindu nahi izatea da oraindik ere, gizarteak “zaintzaile” gisa izendatutako rol horretatik.

Zaintzailearen estresa

Mendekotasuna duen pertsona bat zaintzeko etengabeko arreta behar da, eta, batzuetan, etengabeko ahalegin fisikoa. Eskakizun horiek direla eta, gizarte- eta aisialdi-jarduerak gero eta mugatuagoak izan daitezke. Zainketak jasotzen dituen senidearekiko haserrea eta frustrazioa ere ager daitezke, baita gainerako munduarekiko suminkortasuna ere.

Narriadura -prozesuari buruzko zalantzak eta egunerokotasunean sortuko diren zailtasunak  etengabe ager daitezke. Une honetan plantea daiteke beste kanpoko -baliabide edo -laguntza baten beharra.

Zaintzeko autozainketa

Senideak behar dituen zainketek zaintzailearen denbora edo gaitasunak gainditzen dituzten unea iristean, baliteke behar adina ez egitearekin eta gatazkaren barne-sentsazioa lotutako ideiak agertzea, hau da, atsedenari lehentasuna ematearekin edo dena dagoen bezala mantentzearekin lotutakoak, mendekotasuna duen pertsonari ondoeza sortzeko arriskurik ez hartzeko. Edonola ere, zainketarako laguntza eskatzean pentsatseak sentsazio desatzegina ekar dezake: Errua

Erru horrek, jatorri bat baino gehiago izan ditzake:

• Lehen postuan jartzeagatik berekoia sentitzea.
• Egoerari aurre ezin egiteagatik inpotentzia sentitzea, eta abar.
• Inguruaren erreakzioak ere areagotu edo gutxitu egin dezake; izan ere, adituen laguntza izatera animatzen duten mezuak jaso ditzakegu edo familiak beti zaintza onena emango duela diotenak

Kontuan izan behar dugu, pertsona maitatuarentzat eskuragarri egon ahal izateko, beharrezkoa dela energiarekin eta gai izatearekin topo egitea, eta hori autozainketarekin bakarrik lortuko da.

Nola desegin errua

Senidea zaintzeko egoitza, eguneko zentroa edo antzeko baten beharra  planteatzen denean, egoera  konplexua delako  eta zaintzailearen trebetasunak nahikoak ez direlako da. Guztiz normala da gaindituta sentitzea hain egoera zailari, hots,  pertsona batekiko mendekotasunari aurre egiteko ezagutzarik eta esperientziarik ez dugunean.

Hona hemen aholku batzuk doaz, erruak erabakiak hartzea  galaraz ez diezagun:

• Senitartekoa baliabide espezifiko batera eramateko erabakia hartzea zaintzen jarraitzeko modu bat da, baina egungo egoeretara egokituta, eta abantaila bat du: hobeto atseden hartu ahal izango duzu, eta gustuko duzun jardueraren batean eman ahal izango duzu denbora. Hartara, gehiago gozatu ahal izango duzu zure senidearen konpaniaz, berriro elkar ikusten duzuenenan
• Animatu sentimendu horretan murgiltzera eta benetan zalantzak  sortzen dizkizuna zer den jakitera. Gailuko profesionalek nola lan egiten duten jakin behar duzu? Bisitatzea gustatuko litzaizuke? Bildu galdera horiek guztiak eta bilatu informazioa horiek ebazteko. Ziur aski ikusiko duzu erruak bidea ematen diola maite duzun pertsonaren ongizatea bermatzeko ahal duzun guztia egiten ari zarela jakiteari.
• Hitz egin beste zaintzaile batzuekin eta partekatu zuen bizipenak. Ikusiko duzu ez zarela horrelako zalantzak eta sentimendu anbibalenteak dituen bakarra. Partekatu eta esplizitu egin ahal izateak arinago eta erru gutxiagorekin sentitzea ahalbidetuko dizu.

Fdo. Leire Meabe, psikologoa